علوم هفتم ، دریچه ای است برای آشنایی با علوم تجربی که در سال‌های دوره دوم دبیرستان به چهار درسِ فیزیک ، شیمی ، زیست و زمین شناسی تقسیم می‌شود . در این کتاب ، دانش‌آموزان برای اولین بار مفاهیم علوم تجربی را به به همراه محاسبات می‌آموزند. یاد می‌گیرند که چطور از مفاهیم ریاضی در حل مسائل فیزیک و شیمی کمک بگیرند . به همین دلیل علوم هفتم از اهمیت ویژه ای برخوردار است .

علوم هفتم شامل 15 فصل است . فصل های 1 و 2 مربوط به مبانی اولیه علوم تجربی و روش علمی ، آشنایی با اندازه گیری و تبدیلات واحد است . فصل های 3 و 4 مربوط به درس شیمی ، فصل های 5 ، 6 و 7 مربوط به مبحث زمین شناسی ؛ فصل های 8 ، 9 و 10 مرتبط با فیزیک و درانتها فصل های 11 تا 15 نیز مربوط به مباحث زیست شناسی است .

عناوین علوم هفتم به شرح زیر است :

  • فصل نهم : منابع انرژی
  • فصل دهم : گرما و بهینه سازی مصرف انرژی
  • فصل یازدهم : یاخته و سازمان بندی آن
  • فصل دوازدهم : سفره سلامت
  • فصل سیزدهم : سفر غذا
  • فصل چهاردهم : گردش مواد
  • فصل پانزدهم : تبادل با محیط

فصل اول – تجربه و تفکر

پیشرفت و موفقیت در علم و فنّاوری و نوآوری­های امروز ما ، حاصل چیست ؟

پیشرفت های علمی امروز ، نتیجۀ تلاش دانشمندان زیادی از کشورهای مختلف جهان و کشورمان در زمان های طولانی است که با به­کارگیری تفکر ، تجربه و به کاربستن مهارت های یادگیری در برخورد با مسایل مختلف ، علوم را توسعه بخشیده اند .

علم چیست ؟

به تعاریف زیر دقت کنید :

  • علم شناخت ما از محیط اطراف است
  • علم روشی برای پاسخ دادن به سؤالات است
  • علم انجام دادن آزمایش است
  • علم افزایش توانایی و قدرت غلبه بر مشکلات است
  • علم پیش­بینی آینده است
  • علم ، راهی به سوی تکامل انسان است
  • علم ضد جهل و نادانی است

علم : مطالعۀ طبیعت و چراغ راه بشر برای دست یابی به پاسخ پرسش­های خود است.

برای حل مسایل علمی به روش دانشمندان باید از مهارت یادگیری علوم استفاده کرد .

مهارت های یادگیری در علوم :

  1. پرسش
  2. مشاهده ی علمی(جمع آوری اطلاعات-طبقه بندی اطلاعات)
  3. پیشنهاد فرضیه
  4. آزمایش ( مدل سازی – اندازه گیری)
  5. بررسی نتایج (ثبت و تفسیر داده ها)
  6. پاسخ (نظریه سازی)

برای مشاهده درسنامه کامل فصل اول علوم هفتم به صفحۀ تجربه و تفکر مراجعه کنید .

فصل دوم – اندازه گیری و ابزارهای آن

فصل سوم – اتم ها الفبای مواد

همه مواد از مولکول و یا اتم ساخته شده اند ، مولکول ها نیز خود از اتم ساخته شده اند .

مولکول از ترکیب و یا پیوند شیمیایی بین دو یا چند اتم به وجود می آید . اتم های سازندۀ یک مولکول می تواند همه از یک نوع عنصر باشند و یا اینکه از ترکیب چند عنصر مختلف ساخته شده باشد .

هر اتم از الکترون ، پروتون و نوترون ساخته شده است .

الکترون بار الکتریکی مثبت ، پروتون بار الکتریکی منفی دارد و نوترون بار الکتریکی ندارد(نوترون خنثی است).

پروتون ها و نوترون ها در هستۀ اتم قرار دارند و الکترون ها به دور هستۀ اتم در حال چرخش اند .

هر عنصر را با یک نماد شیمیایی مشخص می کنند که اصولاً مخفف یک یا دو حرف اول نام لاتین آنهاست و دو عدد در سمت چپ (بالا و پایین) آن می نویسند که به شرح زیر است .

عدد اتمی : با حرف Z نمایش داده می شود و در پایین سمت چپ نماد شیمیایی عنصر نوشته نوشته می شود و تعداد پروتون های یک ماده را مشخص می کند .

عدد جرمی : با حرف A نشان داده می شود و بالا سمت چپ نماد شیمیایی عنصر نوشته می شود . مجموع پروتو ن و نوترون های یک عنصر را مشخص می کند .

در حالت عادی تعداد پروتون ها و الکترون های یک اتم با هم برابر است . یعنی عدد اتمی نشاندهندۀ تعداد الکترون های یک عنصر نیز هست .

از آنجایی که عدد جرمی، برابر مجموع تعداد پروتون ها و نوترون های یک اتم است

برای پیدا کردن تعداد نوترون های یک اتم کافی است ، عدد اتمی و عدد جرمی یک اتم را از هم کم کنید .

به عنوان مثال عنصر هلیم با نماد شیمیایی  دارای 2 پروتون ،2 الکترون ، و 2 تونرون است :

یون : یون به عنصر یک ماده می گویند که تعداد الکترون هایش با پروتون هایش برابر نیست .

اتمی که الکترون از دست داده باشد را یون مثبت و اتمی که الکترون به دست آورده باشد را یون منفی می نامند.

صرفاً جهت اطلاع :

آنیون : به عنصری که تعدادی الکترون به دست آورده و تعداد الکترون هایش از تعداد پروتون هایش بیشتر است.

کاتیون : به عنصری که تعدادی الکترون از دست داده و تعداد الکترون هایش از تعداد پروتون هایش کمتر شده است.

دقت کنید که یک ماده فقط با از دست دادن و یا به دست آوردن الکترون ، می تواند یه یون تبدیل شوند. این تبادل الکترون با مالش دادن و یا شرکت کردن اتم در واکنش های شیمیایی، اتفاق می افتد.

ایزوتوپ : به اتم های یک عنصر که تعداد پروتون های برابر و تعداد نوترون های متفاوت دارند ایزوتوپ می‌گویند.

ایزوتوپ به معنای هم مکان است .

مثلاً اتم هیدروژن دارای سه ایزوتوپ است :

 : معمولی ترین نوع ایزوتوپ اتم هیدروژن که از یک پروتون و یک الکترون تشکیل شده است و نوترون ندارد

 : به این ایزوتوپ اتم هیدروژن ، دوتریوم هم می گویند که یک نوترون دارد

 : به این ایزوتوپ اتم هیدروژن تریتیوم هم می گویند که 2 نوترون دارد .

اتم کربن نیز سه ایزوتوپ دارد که با عدد جرمی آن ها نامگذاری شده است .

:  کربن 12 که 6 نورتون دارد  

 : کربن 13 که 7 نوترون دارد

 : کربن 14 که 8 نوترون دارد :

فصل چهارم – مواد پیرامون ما

ویژگی های فیزیکی مواد :

چکش خواری : موادی که بتوان با ضربه زدن در آنها تغیر شکل ایجاد کرد بدون اینکه شکسته و یا گسسته شوند. فلزات اصولاً چکش خوارند البته میزان چکش خواری فلزات با یکدیگر متفاوت است .

جلاپذیری : موادی مانند فلزات که با سابیدن آنها ، سطحی درخشان پیدا می کنند.

توانایی ورقه شدن :

توانایی مفتول شدن :

رسانندگی گرمایی :

رسانندگی الکتریکی : موادی که جریان الکتریکی را از خود عبور می دهند خاصیت رسانندگی الکتریکی دارند

خاصیت مغناطیسی : موادی که جذب آهن ربا می شوند و یا می توانند آهن را جذب کنند ، خاصیت مغناطیسی دارند .

انعطاف پذیری : انعطاف پذیری یک ماده نشان می دهد که آن ماده چقدر می تواند در اثر وارد کردن نیرو ، خم یا کشیده شود و پس از حذف نیرو ، دوباره به حالت اول برگردد .

استحکام : مقدار نیرویی که لازم است تا یک ماده در اثر کشیدن ، گسسته یا بریده شود .(میزان مقاومتی که یک ماده در برابر پاره شدن از خود نشان می دهد.)

سختی :

شفافیت : مواد شفاف نور را ازخود عبور می دهند .

چگالی : نسبت جرم به حجم هرماده ای را چگالی آن ماده می گویند

نقطه ذوب :

نقطه جوش :

فصل پنجم – از معدن تا کارخانه

فصل ششم – سفر آب روی زمین

فصل هفتم – سفر آب درون زمین

فصل هشتم – انرژی و تبدیل های آن

فصل نهم – منابع انرژی

فصل دهم – گرما و بهینه سازی مصرف انرژی

فصل یازدهم – یاخته و سازمان بندی آن

فصل دوازدهم – سفرۀ سلامت

فصل سیزدهم – سفر غذا

فضل چهاردهم – گردش مواد

فصل پانزدهم – تبادل با محیط

برای مرور سریعتر و استفاده بهینه از زمان ، متن کتاب علوم هفتم را به صورت صوتی برای شما دانش آموزان عزیز آماده کرده ایم .
پیشنهاد می کنیم برای بار اول ، فایل صوتی را به همراه مطالعه متن کتاب گوش کنید تا هر جا که نیاز بود برای تعمق بیشتر فایل صوتی را متوقف کرده و بر رو نکات و تصاویر تمرکز نمایید ؛ با این کار ، تصاویر و توضیحات کتاب در خاطر شما ثبت می شوند و با هر بار گوش دادن به فایل صوتی کتاب ، تمام تصاویر در ذهن شما بازیابی می شوند .

علوم هفتم – فصل 1
علوم هفتم – فصل 2
علوم هفتم – فصل 3
علوم هفتم – فصل 4
علوم هفتم – فصل 5
علوم هفتم – فصل 6
علوم هفتم – فصل 7

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست